Diagnose

 

Een trillende hand, stijve ledematen, minder reukvermogen, geen twee dingen tegelijk kunnen doen. De ziekte van Parkinson begint vaak met vage klachten die de patiënt en zijn of haar omgeving niet onmiddellijk kunnen thuisbrengen. Ook de huisarts en zelfs de neuroloog zijn voorzichtig in het stellen van de diagnose. Niet in de laatste plaats omdat er nog geen bruikbare medische test voorhanden is waarmee de ziekte onomstotelijk kan worden vastgesteld. Uitzondering vormen de PET- of SPECT-scan, waarmee vaak al in een vroeg stadium afwijkingen worden gevonden in de dopamine-stofwisseling. Deze onderzoeksmethode is echter zeer kostbaar.

 

Daarom is internationaal afgesproken dat er sprake is van de ziekte van Parkinson als de klachten aan vier criteria voldoen. Er is sprake van:

1. traagheid van bewegingen (bradykinesie),
2. beven en/of stijfheid van de spieren (tremor en/of rigiditeit),
3. tenminste een jaar aanhoudende klachten en,
4. klachten zonder duidelijke oorzaak. Bijvoorbeeld bij bepaald medicijngebruik

   of na een hersenbloeding is de oorzaak te herleiden.

 

Naast het klinisch onderzoek kan de arts gebruik maken van invaliditeitsschalen. De bekendste is de Hoehn & Yahr schaal, vernoemd naar de twee artsen die de schaal hebben ontwikkeld in 1967.

De Hoehn en Yahr schaal maakt onderscheid in stadia van 0 tot 5 die de mate van zelfredzaamheid weergeven.

0	Geen zichtbare symptomen
1	Symptomen aan slechts één kant van het lichaam
2	Symptomen aan beide kanten van het lichaam en geen loopproblemen
3	Symptomen aan beide kanten van het lichaam en nauwelijks loopproblemen
4	Symptomen aan beide kanten van het lichaam en matige loopproblemen
5	Symptomen aan beide kanten van het lichaam en niet in staat om te lopen

 Let wel: De ziekte van Parkinson ontwikkelt zich niet altijd tot in de vergevorderde stadia (stadia 4 en 5).

Functionele scans leveren structurele beelden op van de hersenen door middel van technieken zoals CT-scans (computer tomografie) of MRI-scans (magnetic resonance imaging). Het is ook mogelijk om beelden van de chemie in de hersenen te bekijken door toediening van een zeer kleine dosis radioactieve stoffen die zich concentreren in specifieke gebieden in de hersenen.
Deze kostbare technieken worden PET-scans (positron emission tomography) en SPECT-scans (single photon emission computed tomography) genoemd. SPECT-scans worden voornamelijk bij onderzoek gebruikt.

 

  

Als de diagnose is gesteld, komt er veel op je af. De handige checklist in de brochure "Een gezamenlijke inspanning" kan je helpen het overzicht te bewaren. De brochure is tot stand gekomen dankzij de European Parkinson's Disease  Association (EPDA), Novartis Pharma en Orion Pharma.